Welcome to the sacred path of Dharma! यहाँ आपको Vaidik Pooja, Dharm, Jyotish aur Sanskrit Shastra se जुड़ा हर मार्गदर्शन मिलेगा – शुद्ध वैदिक विधि, परंपरा और श्रद्धा के साथ। Take your first step towards spiritual clarity and divine wisdom.
माता अन्नपूर्णा, जो काशी (वाराणसी) की अधिष्ठात्री देवी और जगत को अन्न प्रदान करने वाली शक्ति हैं, उनकी स्तुति शंकराचार्य ने “अन्नपूर्णा स्तोत्रम्” के रूप में की है। यह स्तोत्र माता के दयालु, कृपालु और जीवनदाता स्वरूप का वर्णन करता है। अन्नपूर्णा केवल अन्न की देवी ही नहीं, बल्कि ज्ञान, भक्ति और मोक्ष की मार्गदर्शिका भी मानी जाती हैं।

अन्नपूर्णा स्तोत्रम् (शंकराचार्य कृतम्)
नित्यानन्दकरी वराभयकरी सौन्दर्यरत्नाकरी
निर्धूताखिलघोरपावनकरी प्रत्यक्षमाहेश्वरी ।
प्रालेयाचलवंशपावनकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥१॥
नानारत्नविचित्रभूषणकरी हेमाम्बराडम्बरी
मुक्ताहारविलम्बमानविलसद्वक्षोजकुम्भान्तरी ।
काश्मीरागरुवासिताङ्गरुचिरे काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥२॥
योगानन्दकरी रिपुक्षयकरी धर्मार्थनिष्ठाकरी
चन्द्रार्कानलभासमानलहरी त्रैलोक्यरक्षाकरी ।
सर्वैश्वर्यसमस्तवाञ्छितकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥३॥
कैलासाचलकन्दरालयकरी गौरी उमा शङ्करी
कौमारी निगमार्थगोचरकरी ओङ्कारबीजाक्षरी ।
मोक्षद्वारकपाटपाटनकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥४॥
दृश्यादृश्यविभूतिवाहनकरी ब्रह्माण्डभाण्डोदरी
लीलानाटकसूत्रभेदनकरी विज्ञानदीपाङ्कुरी ।
श्रीविश्वेशमनःप्रसादनकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥५॥
उर्वीसर्वजनेश्वरी भगवती मातान्नपूर्णेश्वरी
वेणीनीलसमानकुन्तलहरी नित्यान्नदानेश्वरी ।
सर्वानन्दकरी सदा शुभकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥६॥
आदिक्षान्तसमस्तवर्णनकरी शम्भोस्त्रिभावाकरी
काश्मीरात्रिजलेश्वरी त्रिलहरी नित्याङ्कुरा शर्वरी ।
कामाकाङ्क्षकरी जनोदयकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥७॥
देवी सर्वविचित्ररत्नरचिता दाक्षायणी सुन्दरी
वामं स्वादुपयोधरप्रियकरी सौभाग्यमाहेश्वरी ।
भक्ताभीष्टकरी सदा शुभकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥८॥
चन्द्रार्कानलकोटिकोटिसदृशा चन्द्रांशुबिम्बाधरी
चन्द्रार्काग्निसमानकुन्तलधरी चन्द्रार्कवर्णेश्वरी ।
मालापुस्तकपाशासाङ्कुशधरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥९॥
क्षत्रत्राणकरी महाऽभयकरी माता कृपासागरी
साक्षान्मोक्षकरी सदा शिवकरी विश्वेश्वरश्रीधरी ।
दक्षाक्रन्दकरी निरामयकरी काशीपुराधीश्वरी
भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥१०॥
अन्नपूर्णे सदापूर्णे शङ्करप्राणवल्लभे ।
ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं भिक्षां देहि च पार्वति ॥११॥
माता च पार्वती देवी पिता देवो महेश्वरः ।
बान्धवाः शिवभक्ताश्च स्वदेशो भुवनत्रयम् ॥१२॥
— श्री शङ्कराचार्य कृतम्
🌸 स्तोत्र का महत्व
- यह स्तोत्र भक्ति, ज्ञान और समृद्धि का संगम है।
- इसे पाठ करने से जीवन में अन्न की कभी कमी नहीं होती और मन में संतोष का भाव बढ़ता है।
- शंकराचार्यजी ने इसमें माता अन्नपूर्णा को मोक्षदायिनी बताया है।
- वाराणसी (काशी) में माता अन्नपूर्णा की पूजा का विशेष महत्व है।
🌺 FAQ
अन्नपूर्णा स्तोत्र किसने रचा है?
आदि शंकराचार्य ने।
इस स्तोत्र के पाठ का क्या लाभ है?
इससे जीवन में अन्न, ज्ञान, भक्ति और मोक्ष की प्राप्ति होती है।
अन्नपूर्णा देवी की पूजा कब करनी चाहिए?
नवरात्रि, अन्नकूट पर्व तथा प्रतिदिन प्रातःकाल में यह स्तोत्र श्रेष्ठ है।
अन्नपूर्णा माता का मुख्य मंदिर कहाँ स्थित है?
वाराणसी (काशी) में।


